Een soort Kennedy's, maar dan anders

De enige campagnebelofte die Barack Obama wél makkelijk kan inlossen, is het hondje dat hij aan zijn dochters beloofde.

Barack Obama, zijn vrouw Michelle en hun dochters Malia (toen 8) en Sasha (toen 5) voor hun huis in Hyde Park, Chicago, in oktober 2006. ( Foto Hollandse Hoogte)

Zo leek het althans. Malia, de 10-jarige, verdiepte zich in hondenrassen. Ook gezien haar allergie liet ze haar keuze vallen op een goldendoodle, een kruising tussen een golden retriever en een poedel. Maar toen Obama op campagne een keer had verteld dat dat voor zijn dochter ‘de optimale hond’ was, kwamen hondenliefhebbers en dierenbeschermers in het geweer.

Een rashond was ‘elitair’ en bovendien zielig voor al die weeshonden in asiels. De Best Friends Animal Society verzamelde meer dan 50 duizend handtekeningen om de Obama’s ervan te overtuigen dat ze beter een asielhond konden adopteren. Met succes: in een televisie-interview, vijf weken geleden, zeiden Barack en zijn vrouw Michelle dat ze waarschijnlijk een rescue dog gingen adopteren. Maar na zijn overwinning zei Obama ten overstaan van de wereld tegen zijn dochters dat de familie ‘een nieuwe puppy meeneemt naar het Witte Huis’.

Prompt begonnen de dierenvrienden te klagen, alsof de nieuwe president zojuist had gezegd dat de troepen toch in Irak blijven en er geen betaalbare ziektekostenverzekering komt. ‘Als de volgende president kan Barack Obama een geweldig voorbeeld stellen voor de rest van de Amerikanen door een dakloos dier te adopteren’, verklaarde de Humane Society.

Arme Malia. De politiek neemt zelfs dit verheugende gezinsmoment over. Zoals de cameralieden en fotografen laatst met Halloween ook al niet weg te slaan waren toen haar vader met haar zusje wilde gaan ‘trick-or-treaten’. Ze kunnen er maar beter aan wennen. Iedere beweging van de First Family wordt vanaf nu nauwlettend gevolgd en meteen symbolisch geduid.

Bij het nieuwe Eerste Gezin zal de belangstelling nog groter zijn. Want voor het eerst sinds Amy Carter rennen er aanstonds weer echt jonge kinderen over de South Lawn, en die kans op ontroering laat het publiek zich niet afnemen. Wie verheugt zich niet als hij hoort dat de codenamen voor de meisjes bij de secret service ‘Radiance’ en ‘Rosebud’ zijn? Wie is niet geraakt door die oude foto’s van John F. Kennedy in de Oval Office, spelend met zijn kinderen Johnjohn en Caroline?

Deze week bleek hoe heftig de emoties zijn die de verkiezing van de eerste Afrikaans-Amerikaanse president in de hele wereld losmaakt. Het beeld van het zwarte gezin versterkt dat gevoel nog. De Obama-campagne heeft dat kundig uitgebuit. Daar stond het zwarte koppel met de snoezige kindertjes op het podium, na Obama’s eerste overwinning in Iowa op 3 januari. Opeens werd het onvoorstelbare voorstelbaar: een zwarte familie in het Witte Huis. Malia en Sasha worden door hun ouders zo veel mogelijk afgeschermd. Maar bijna bij elk groot tv-moment stonden ze er, en hun jurkjes werden steeds smaakvoller. Bij Obama’s aanvaardingsspeech in het stadion van Denver kleurden ze zelfs subtiel bij hun vaders das.

En helpen deed het. Steeds weer klonken in de positieve commentaren op een mogelijk Obama-presidentschap lovende woorden over diens ‘prachtige zwarte gezin’. Vaak wordt daarbij benadrukt dat het gezin ‘intact’ is. Anders dan zoveel zwarte gezinnen, bedoelen ze dan. Barack Obama is in zijn vaderdagspeech al begonnen de zwarte mannen voor te houden dat hun verantwoordelijkheid ‘niet ophoudt bij de conceptie’. Hij spoorde hen aan zich volwassen te gedragen en goede vaders te zijn. Het gezin Obama is dus, meer dan eerder presidentiële families, een moreel voorbeeld, een model van zwarte ambitie en burgerdom. Neem alleen de lijst van hobby’s van de kinderen: Malia, de Harry Potterfan met de serieuze blik, een evenbeeld van haar vader, doet aan voetbal, dans en theater. Sasha (7) een mollige dondersteen, doet aan gymnastiek en tapdansen. Beiden tennissen en spelen piano.

Michelle, de powervrouw die dit alles organiseert, speelt haar rol met verve. Ze heeft op Princeton en Harvard gestudeerd, had een goedbetaalde baan en was de meerdere van Barack toen ze elkaar ontmoetten. Ze heeft effectief en uitgebreid campagne gevoerd voor haar man, met als speciaal aandachtsgebied de gezinnen van militairen.

Maar op de verpakking let ze ook. Ze kleedt zich met stijl, vaak in creaties van haar favoriete ontwerper, maar ook in gewone massamode uit een winkelketen. Over de paarse jurk die ze droeg in Minnesota, op de avond dat Obama als winnaar uit de voorverkiezingen kwam, werd nog lang nagepraat. De overwinningsjurk van afgelopen dinsdag leidde tot discussies op internet. ‘Het was een lava lamp look, met een verwijzing naar het Hawaii van haar man’, vond cultuurcriticus Jeff Weinstein. Vrouwen klaagden dat ze met dat zwarte vestje alle proporties had verwoest: ‘Obama’s eloquente overwinningstoespraak maakte me aan het huilen, maar helaas deed Michelles jurk dat ook.’ Anderen vonden het juist gewaagd dat ze was afgeweken van de conventionele keuze van de gemiddelde First Lady.

‘Michelle Obama heeft modegeschiedenis geschreven gisteravond, schreef een modecriticus. ‘Amerika, maak je op om te zien wat een waarlijk modern stijlicoon betekent.’

Het blad Vogue noemde Michelles eerdere paarse jurk een ‘zwart Camelot’-moment van de Obama’s. Camelot, de hofhouding van koning Arthur en zijn Ridders van de Ronde Tafel uit de legende, werd de term voor het Witte Huis van de Kennedy’s. First Lady Jacky Kennedy verzon de vergelijking, toen ze in een interview na de moord op haar man terugblikte op de gelukkige jaren ervoor.

De Kennedy’s brachten charisma en stijl naar het Witte Huis. Jacky, met haar beroemde roze mantelpakje, werd op slag een mode-icoon. Het knappe echtpaar Obama treedt met gemak in hun voetsporen.

Baracks pakken vallen zo om zijn ranke lijf als je zelden ziet bij politici. Michelle citeert vrijelijk uit Jackie’s stijl, stellen modejournalisten vast, met haar nepparels en het haar in een ‘Jackie-flip’. Bloggers hebben een reeks foto’s bij elkaar gezocht waarop de mantelpakjes en jurken van Jackie Kennedy en Michelle Obama treffende gelijkenis vertonen.

In Washington is de opwinding over het aanstonds arriverende gezin groot. Laura Bush heeft Michelle en haar dochters uitgenodigd om gauw hun nieuwe huis te komen bekijken. Acht jaar lang ging de president om negen uur naar bed. Dat is met het avondmens Barack Obama nu over. George W. Bush bracht de Texaanse cultuur mee naar de hoofdstad, een merkwaardige kruising van cowboylaarzen en stropdassenformaliteit. Wordt het avondleven nu hip en multicultureel?

Sceptici wijzen erop hoe serieus het beeld is dat Obama van zichzelf neerzet, misschien wel juist omdat een zwarte president onwennig is voor veel Amerikanen. ‘Ze zullen de natie niet willen shockeren’, voorspelde Jacky Kennedy’s vroegere ‘social secretary’, Letitia Baldrige. ‘Ze zullen gewoon rustig, en waardig en conservatief willen zijn.’

Dat kunnen ze meteen bewijzen met de schoolkeus voor Malia en Sasha. Michelle, die zichzelf ‘mom-in-chief’ noemt, heeft gezegd dat dat nu eerste prioriteit is. Wordt het Sidwell Friends, de exclusieve privéschool die ook Chelsea Clinton bezocht?

De Carters stuurden Amy principieel naar een openbare school. Maar die zijn in Washington op het moment in erg slechte staat. En Obama mag veel preken over de noodzaak in het openbaar onderwijs te investeren, zijn eigen dochters gingen in Chicago naar een zeer prestigieuze privéschool.

Hun leven in de gezellige Hyde Park-buurt van Chicago komt nu ten einde. Te midden van de campagnestorm werden Malia en Sasha gekoesterd door hun geliefde oma Marian Robinson, de moeder van Michelle, en konden ze in de tuinen van vrienden spelen en (volgens ingewijden) woest dansen op Beyoncé Knowles en Soulja Boy op hun iPod. Al tien jaar lang gaat Michelle elke zaterdag met ze naar dezelfde bevriende families.

Vrienden vermoeden dat de Obama’s zullen proberen iets van dat leven mee te nemen naar Washington. Obama zelf omringde zich tijdens zijn eindeloze campagne al met een team van vaste, bevriende medewerkers, die nu ook meegaan naar het Witte Huis (zie kader). Oude vrienden, succesvolle zwarten uit Hyde Park, vlogen mee op het campagnevliegtuig.

Het werd een traditie dat ze op dagen dat hij de verkiezingsuitslag moesten wachten, samen basketbal speelden. De enige twee keer dat dat niet gebeurde, verloor Obama van Hillary Clinton. Dus daar speelden ze dinsdag weer in Chicago: Obama, met zijn trefzekere linkshandige schot, zijn beste vriend Marty Nesbit, een zwarte ondernemer en een van de financiële leiders achter de campagne, Dr. Eric Whitaker, die misschien wel surgeon general wordt, en Obama’s ‘body man’ Reggie Love. Naar verluidt laat Obama een basketbalveldje aanleggen bij het Witte Huis en kan hij met hen blijven spelen.

Oma Marian Robinson verhuist mee naar Washington DC, melden de kranten. Mogelijk komt ze zelfs in het Witte Huis te wonen, zodat de meisjes iemand hebben als de ouders op reis zijn. Het lijkt natuurlijk ongezond voor de kinderen om opeens in een bubble van lijfwachten en autostoeten te leven. Nieuwe vrienden te moeten maken met meisjes die hen alleen kennen als de dochters van de president.