Nawroz

Gezal Paikar,

-Wat betekent Nawroz?

-Waarom werd Nawroz verboden door de Taliban?

Naw, betekent nieuw en Roz betekent dag, in tegenstelling van oud en nacht en dus betekent Nawroz een nieuwe dag met nieuwe wensen en een hoopvol en positief doorgaan met het leven.

Nawroz is één van de oudste en grootste feesten van de mensen die in Afghanistan, Iran, Azerbeidjaan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Qirgizistan, Kazachstan en de Koerdische gebieden zoals Irak, Turkije en Syrië leven.

De eerste dag van de maand varwardin (Hamal), (21 maart) is het Nawroz. Nawroz heeft een geschiedenis van duizenden jaren. Nawroz werd al eeuwen voor Christus gevierd op de eerste dag van de lente. Op de oude Romeinse kalender was september (sept –al) de zevende maand, oktober (Oc.ta.gon.al) de achtste, november (novena) de negende, december de tiende, januari de elfde en februari de twaalfde maand. Daarom was het nieuwjaar in maart begonnen, en niet in januari.

Nu is september de negende maand. (Oc.ta.gon.al) betekent achthoek, novena betekent negen daags bidden in de katholieke kerk en december kan niet het einde van het jaar zijn, want een jaar heeft twaalf maanden. (later werd het begin van een nieuw jaar na de geboorte van Jezus en de geboorte van Jezus werd gevierd door middel van Kerst)

Vierduizend jaar v.C. hadden Egyptenaren in tegendeel van andere mensen een vaste jaartelling. Zij hadden voor het eerst 365 dagen in een jaar geteld en 30 dagen voor een maand. Het was eigenlijk 360 dagen, maar ze hadden er nog vijf dagen bijgeteld. Deze precieze jaartelling was volgens de Zweedse historicus Martin P. Nelson een heel belangrijke en slimme gebeurtenis in de geschiedenis van de tijdtelling. Romeinen hebben ook hun eigen kalender van de Egyptenaren overgenomen, deze kalender was 36 jaar v.C. in Rome ondertekend door Julius Caesar, de keizer van Rome. 21 maart is de eerste dag van de lente, dat betekent de eerste dag van de bloeiende natuur. Op die dag gingen onze voorouders voor het eerst zaaien en bloemen planten en dat was een ontwikkeling van de samenleving. Volgens het boek Awesta werd zaaien als een heel positief en belangrijke gebeurtenis vastgesteld. Dus Nawroz is een grote stap naar  de geheimen van de natuur. Volgens sommige historische deskundigen werd Nawroz voor het eerst gevierd door koning Djamsheed (koning van peshdadis) en daarna werd het Nawroze Djamsheedi genoemd.

In Afghanistan wordt Nawroz in verschillende provincies met verschillende soorten feesten gevierd. Bijvoorbeeld in de noordelijke provincie Balkh wordt in een grote moskee (rawzae Mobarak) een gezamenlijke viering gehouden en dat noemen ze Melae goele sorkh (feest van de rode bloem), omdat er overal in de natuur rode bloemen bloeien.

In de hoofdstad Kabul en omgevingen, zoals khodja safa, shah shahid, kartae sakhi, kareze mir, estalef en gulghundi charikar worden gezamenlijke feesten georganiseerd met live muziek, dans en spelletjes voor de kinderen.

In de westelijke provincie Herat wordt er op de eerste dag van het jaar, de eerste woensdag en de dertiende dag buiten de stad in parken en natuurgebieden feesten gehouden door de mensen.

De mensen maken speciale gerechten zoals Samanak, haftmewa, vis, spinazie, witte rijst enz. Voor de kinderen en volwassenen wordt nieuwe of nette kleding gemaakt of gekocht en alle huizen worden grondig schoongemaakt. Gekookte eieren worden geverfd en er worden eierwedstrijden gehouden. Het hardste ei wint. Er worden honden en hanen gevechten georganiseerd en heel belangrijk is Buzkashi, een traditionele Afghaanse sport naast Atane mili, naiza bazi en worstelen enz.

In Afghanistan wordt Nawroz naast de eerste dag van de lente ook wel Boerendag genoemd want men begint met de aankomst van de lente met het werken in de tuinen en op de grond. Het is een groot feest voor de meerderheid van de mensen. Op deze dag planten ze ook bomen.

De eerste week van het nieuwe jaar gaan de scholen open en gaan alle leerlingen naar school.

Nawroz is altijd een natuurlijke en traditionele dag geweest, dus niet religieus.  Tot de talibanisme was het een respectvolle dag in onze geschiedenis. Toen de Taliban met zijn fundamentalistische en Middeleeuwse denkbeelden aan de macht kwam, hebben ze Nawroz verboden en hebben de Boeddhabeelden in Afghanistan verwoest.

De Taliban had met zijn conservatieve ideeën het doel alle geschiedenis en cultuur van Afghanistan te verwoesten en waren tegen alle vrijheden en respect voor de mensenrechten.

Met andere woorden; Bij Nawroz hoort een nieuwe dag, dus wat nieuw is, staat tegen de denkbeelden van de achterlijke conservatieven en vijanden van de betere toekomst van de mensen.

Ik wens iedereen vrede en vrijheid en een gelijkwaardig leven.

Elke dag van jullie is Nawroz en Nawroz met succes.     

www.jawananebedaar.nl