انتشار مجموعهء آثار صوتی اُستاد سرآهنگ

بصیراحمد حسین زاده،

نویسنده و پژوهشگر افغان در مشهد

برای نخستین بار مجموعهء آهنگهای اُستاد محمد حسین سرآهنگ، آوازخوان نامدار افغانستان، در قالب شصت آلبوم جداگانه منتشر شد.

این مجموعه که در شصت سی دی جداگانه به کوشش محمدظاهر سپاس منتشر شده، دربرگیرندهء تمامی آثار صوتی استاد محمد حسین سرآهنگ است.

آهنگهای این مجموعه توسط گردآورنده در چند بخش غزلخوانی، محلیخوانی، کلاسیک و آهنگهای "شیر و شکر" (آهنگهای اردو و فارسی) تفکیک شده است.

غزلخوانی

بیشترین بخش این مجموعه را غزلخوانی استاد سرآهنگ تشکیل میدهد. ۱۶ آلبوم این مجموعه که در حدود ۱۲۰ آهنگ است به غزلهای میرزا عبدالقادربیدل اختصاص یافته است.

در بخش بیدل خوانی، آهنگهای خانقاهی، آهنگهای رادیویی، آهنگهای محفلی (اجرای خصوصی) و کنسرتهایی که در بخارا، هند و افغانستان اجرا شده، آمده است.

تعدادی از آهنگهای این بخش اگر چه تکراریست ولی در سبکهای متفاوتی اجرا شده است.

بعد از غزلهای بیدل، بیشترین غزلهایی که استاد سرآهنگ خوانده، از واقف لاهوری است که در۴ آلبوم جداگانه در این مجموعه گردآوری شده است.

در دو آلبوم دیگر نیز، غزلهایی از صائب تبریزی، مولانای بلخی، حافظ و سعدی با صدای استاد سرآهنگ گنجانده شده است.

در بخش غزلهای، شامل چهار آلبوم، استاد سرآهنگ، غزلهایی از غلام محمد نوید، محمد حسین شهریار، مولانای جامی، عبدالحق بیتاب، شقایق جمال، صوفی عشقری، غلام سرور دهقان، شامل چنداولی، رهی معیری، مستان شاه کابلی، سلیم تهرانی و فخرالدین عراقی اجرا کرده است.

راگها

چهارده آلبوم این مجموعه نیز به آثار کلاسیک سرآهنگ اختصاص یافته است که بعد از غزلها، بیشترین بخش آثار استاد را در این مجموعه تشکیل میدهد.

آهنگهای کلاسیک و راگهای استاد سرآهنگ در حدود ۶۰ آهنگ است که در سبکهای مختلفی اجرا شده که تعدادی از این آثار کنسرتهاییست که وی در هند اجرا کرده است.

آهنگهای شیر و شکر، آهنگهای محلی، آهنگهای دوگانه يی که با استاد مهوش و احمد ولی اجرا شده، بخش دیگری از این مجموعه است.

در آلبوم اول این اثر، پیرامون این مجموعه و همچنین آهنگهای استاد سرآهنگ توضیحاتی شنیده میشود و در بخشهای پایانی نیز دو آلبوم به زنده گی نامه و آثار استاد سرآهنگ اختصاص یافته است که برنامه رادیویی (ترازوی طلایی) و گفتگوی عبدالوهاب مددی با استاد سرآهنگ از مهمترین این بخش از مجموعه میباشد.

در این مجموعه همچنین سخنان عبدالحمید اسیر (معروف به قندی آقا)، از بیدل شناسان نامدار افغانستان نیز آمده است. قندی آقا که معلم محمدحسین سرآهنگ بوده، پیرامون شخصیت شاگردش سرآهنگ سخن گفته است.

اولین

برای اولین بار است که که چنین مجموعهء وسیعی از آهنگهای استاد سراهنگ به صورت مرتب و منظم منتشر میشود و آن گونه که گردآورنده نیز در مقدمه این اثر گفته، وی تمام تلاش خود را کرده است که مجموعه يی کامل از آثار استاد را منتشر کند ولی هیچ بعید نیست که آهنگهای دیگری نیز از آثار او وجود داشته باشد که در این مجموعه نیامده است.

تلاش برای بهبود کیفیت آهنگها، و مرتب ساختن آن ها بر اساس نام شاعر و محتوای اثر از دیگر کارهاییست که به وسیلهء گردآورنده انجام شده، هرچند که بعضی از آثار از کیفیت خوبی برخوردار نیستند و بعضی از غزلها هم نام شاعران آن مشخص نشده است.

استاد سرآهنگ آوازخوان بزرگ افغانستان بوده که بیش از ۴۰۰ آهنگ از او برجای مانده است. وی در سال ۱۳۰۲ خورشیدی در کابل متولد شد و سالها در هند نزد استاد عاشق علی شاگردی کرد. وی علاوه بر افغانستان در هند هم از اعتبار و محبوبیت ویژه يی برخوردار بود.

نهادهای هنری افغانستان و هند او را استاد مسلم موسیقی میدانستند و القاب مهمی به او داده بودند.

استاد سرآهنگ در۱۶ جوزای سال ۱۳۶۱ خورشیدی در کابل درگذشت.

گفتنیست که از محمدظاهر سپاس، سال گذشته مجموعهء کامل آثار احمدظاهر، دیگر آوازخوان نامدار افغانستان نیز منتشر شد.

www.jawananebedaar.nl